Art & Design

ความโมเดิร์นที่ถูกท้าทายด้วยลวดลายในอดีต คือตัวตนที่ชัดเจนของพลัฏฐ์ เจริญไทยทวี แห่ง P4 SPACE และ PALAT STUDIO

30 December 2020

บทความโดย บทความโดย Kasidet Maleehom, Features Editor, W. MINISTRY

ภาพถ่ายโดย ภาพถ่ายโดย Paphaon Amatyakul, Photographer, W. MINISTRY

นักออกแบบเฟอร์นิเจอร์ ผู้ผสมผสานความงามของโลกเก่ากับโลกใหม่เข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว

ความโมเดิร์นที่ถูกปรากฏอยู่ในพจนานุกรมงานออกแบบคงไม่ได้มีความหมายที่แข็งแรง หากปราศจากนักสถาปนิกชื่อดังในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 อย่างเลอ คอร์บูซิเยร์ (Le Corbusier) ที่เป็นเหมือนหัวเรี่ยวหัวแรงที่นำพาดีไซน์ของสถาปัตยกรรมให้ก้าวข้ามผ่านยุคสมัยเก่าเข้าสู่ความโมเดิร์น ทั้งรูปทรงหน้าตางานที่ปราศจากรูปลักษณ์แบบเก่า เชื่อมั่นในการผลิตของนวัตกรรมเครื่องจักรเข้ามาแทนที่งานฝีมือแสนประณีต ด้วยวัสดุของโลกใหม่อย่างคอนกรีตและเหล็กกล้า ในปี 1928 ความพรั่งพรูดังกล่าวพามาถึงงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ชิ้นไอคอนิกแห่งยุคโมเดิร์นของเลอ คอร์บูซิเยร์ เองด้วย ที่ชื่อ แชสลอง (Chaise longue) เก้าอี้ทรงประหลาดกึ่งนั่งกึ่งนอนที่เป็นผลึกในห้วงเวลานั้นความคิดเรื่องความสบายในยุคนั้น แต่ใช่ว่าช่วงเวลานั้นจะมีแต่ความหรูหราและฟุ่มเฟื่อย สองทศวรรษต่อมาหลังสงครามโลกครั้งที่สองทิศทางต่องานออกแบบมีท่าทีที่เปลี่ยนไปสังคมยุโรปเติบโตด้วยความคิดประชาธิปไตย โดยเฉพาะสำนัก Scandinavia design ที่แสดงออกอย่างเด่นชัดกับงานออกแบบอันสวยงามที่มาพร้อมกับการใช้งานที่ดีด้วย

ในปี 1949 ‘ความสบาย’ ได้ถูกทำให้มีหน้าตาที่น่าเชื่อถือขึ้นจากการปรากฎตัวของเก้าอี้ CH24 Chair หรือ Wishbone Chair ผลงานตัวแรกของฮานส์ เจ. เวกเนอร์ (Hans J. Wegner) นักออกแบบสัญชาติเดนิชที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดคนหนึ่งในโลกเฟอร์นิเจอร์ ที่เขายึดหลัก “Form Follows Function” ตำราการออกแบบที่ถูกส่งต่อมาจนถึงปัจจุบัน


“หลักการดีไซน์ของผมที่สำคัญที่สุดคือ form follows function มันต้องฟังก์ชันให้ได้ก่อน แล้วค่อยสวย” เพชร พลัฏฐ์ เจริญไทยทวี เป็นทั้งนักสะสมของเก่าและดีไซเนอร์ หนึ่งในนักออกแบบเฟอร์นิเจอร์และนักออกแบบตกแต่งภายในผู้คร่ำหวอดในเมืองไทย แม้ผลงานของเขาจะมีเอกลักษณ์ชัดเจนอัดแน่นไปด้วยรายละเอียดทั้งในตัววัสดุและลวดลาย แต่ผลงานทุกชิ้นของเจ้าตัวนั้นเริ่มจากหลักการ Form Follows Function เสมอ

เขาคลุกคลีกับงานเฟอร์นิเจอร์ตั้งแต่ช่วงวัยรุ่นเนื่องจากบริษัทของคุณป้าเป็นโรงงานผลิตเฟอร์นิเจอร์ให้โรงแรมระดับไฮเอนด์ที่อเมริกาอย่าง Four Seasons, Hilton, Ritz Carlton และ Oriental โดยตัวเขาเองก็ได้มีโอกาสเข้าไปช่วยงานอยู่ตลอด ตั้งแต่งานการผลิตจนถึงงานเอกสาร หลังจากที่ได้ขัดเกลาเหลาฝีมืออยู่หลายปี จึงได้เปิดกิจการของตัวเองชื่อ P4 Space เป็นบริษัทรับผลิตเฟอร์นิเจอร์ระดับไฮเอนด์ ซึ่งพอลุยงานไปสักพักเริ่มมีลูกค้าให้ช่วยดูทั้งในเรื่องตกแต่งบ้านด้วย เพื่อเพิ่มความมั่นใจให้แก่ลูกค้าเขาจึงตัดสินใจศึกษาต่อในสาขา Interior Design ที่ Parsons Art & Design School ในนครนิวยอร์ก และกลับมาเปิดอีกบริษัทชื่อ Palat Studio ที่ให้คำปรึกษาที่เน้นโครงการสิ่งปลูกสร้าง และที่พักอาศัยส่วนตัว

คุณเพชรได้มีโอกาสร่วมงานกับนักสถาปนิกและนักออกแบบชื่อดังหลายคน หนึ่งในนั้นคือบิล เบนสเลย์ (Bill Bensley) สถาปนิกและนักจัดสวนชื่อดังชาวอเมริกัน บริษัทเขานั้นได้รับผิดชอบการผลิตเฟอร์นิเจอร์ให้กับโรงแรมขึ้นชื่อระดับโลก เช่น Four Seasons Samui, The Siam Hotel และ Shinta Mani Angkor รวมถึงการได้มีโอกาสทำเฟอร์นิเจอร์ให้กับแบรนด์ Louis Vuitton สำหรับสาขา Icon Siam ซึ่งจุดร่วมของงานออกแบบของคุณเพชรที่มีเหมือนกันทั้งหมด คือการผสมผสานความร่วมสมัยของโลกตะวันตกเข้ากับจิตวิญญาณของโลกตะวันออกได้อย่างสมดุล

เรานัดเจอกันที่บ้านของเขาในย่านเย็นอากาศ เวลาบ่ายวันจันทร์ที่ 21 พฤศจิกายน สี่วันก่อนถึงวันคริสมาสต์ หลังจากแนะนำตัวกันเสร็จสรรพ เจ้าของบ้านพาเราเดินทำความรู้จักสิ่งของต่างๆ ภายในบ้านไล่ไปตั้งแต่ห้องทำงานชั้นล่าง และวนขึ้นบันไดห้องโถงที่ระหว่างทางนั้นรายล้อมด้วยโปสเตอร์ไทยยุคจอมพล ป.ไปจนโปสเตอร์การ์ตูนญี่ปุ่นยุคเก่า เดินต่อทะลุไปห้องรับแขกที่ภายในให้ความรู้สึกถึงสไตล์อิเคล็คติก (Eclectic) ทุกตารางนิ้วของห้องนั้นอัดแน่นไปด้วยลวดลายจากพรมถึงเพดาน แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้ผมรู้สึกอึดอัดเลยแม้แต่น้อย เดินขึ้นไปอีกชั้นหนึ่ง เป็นห้องนอนคุณเพชร เสาสีเหลืองสองต้นจากอินเดีย ยืนเด่นเป็นสง่าอยู่ปลายเตียงมีเสน่ห์ดึงดูดสายตามากกว่าใครเพื่อน และชั้นบนสุดเป็นห้องนอนแขก ที่พอเปิดประตูเข้าไปเหมือนได้หลงไปในจีนโลกเก่าก่อนการปฏิวัติ ความยิ่งใหญ่และอหังการของบรรดาเฟอร์นิเจอร์ชิ้นโตที่บรรจุเรื่องราวมายาวนาน ถูกเบรคด้วยลายเส้นสเก็ตซ์รูปบานเฟี้ยมบนผนังหลังเตียง สุดท้ายเดินวนกลับลงมาชั้นลอยเจอห้องน้ำที่ให้ความรู้สึกชุ่มฉ่ำเหมือนป่าฝนเขตร้อน

ถัดมาจะเป็นส่วนห้องครัวที่มีดีไซน์เอเชียกึ่งยุโรป เราเดินตามเจ้าของบ้านไปที่เคาน์เตอร์ เขายิ้มและผายมือให้เราทำตัวสบายๆ และพักจิบชากันก่อนที่เราจะเริ่มคุยกันลงลึกถึงตัวตนและผลงาน เขาต้อนรับด้วยชากุหลาบรสดีและขนมหวานฝรั่งเศสรสเยี่ยม ท่ามกลางสายตาที่จ้องมองมาของเจ้าแจกันจีนที่ลวดลายบนตัวของมันกำลังเล่าเรื่องเสือที่จ้องจะล่าเหยื่อ และเหมือนว่ากำลังแอบฟังเราอย่างใจจดใจจ่ออยู่เช่นกัน


เคยทราบมาว่าคุณเพชรได้รับแรงบันดาลใจการออกแบบผลงานจากภาพพิมพ์ศิลปะต่าง ๆ ที่สะสมไว้

แรงบันดาลใจผม คือทุกอย่างที่มันสวยงามรอบตัว พอเห็นอะไรแล้วชอบบางทีเรายังไม่รู้หรอกว่าจะนำไปใช้อะไร แต่รู้ว่ามันเป็นแรงบันดาลใจให้เราได้ โดยไม่เฉพาะเจาะจงว่าเป็นภาพนั้นภาพนี้

คนมักจะบอกว่า ทำไมต้องซื้อของเกินความจำเป็น แต่ว่าในส่วนหนึ่งครับ เงินที่มันอยู่ในธนาคารกับถ้วยโถโบราณที่มันตั้งอยู่ตรงนี้ สุดท้ายตายไปเงินผมก็ไม่ได้ใช้ แต่ว่าอย่างน้อยทุกวันนี้ ผมได้เห็นความสวยงามของโถใบนี้ ว่ามันทำมายังไง ความเก่าแก่แล้วเขาผิวขึ้นลายสวยแบบไหน การลงสีจังหวะของเขาเป็นยังไง มันก็เป็นแรงบันดาลใจให้เราได้ครับ เพราะสุดท้ายมันอยู่ในธนาคารมันไม่ได้สร้างมูลค่าให้ความคิดผมเลย แต่ของที่มันอยู่ตรงนี้ทั้งหมดมันเป็นตัวสร้างมูลค่าแล้วสร้างแรงบันดาลใจให้เราครับ

เล่าให้ฟังได้ไหมครับว่า โจทย์ของงานไหนที่หินสุดๆ ที่ต้องทำให้ทั้งสวยและใช้งานได้ดีด้วย

ถ้ายากจริง ๆ มีอันหนึ่ง ทำเป็น bar truck ให้โรงแรม Shinta Mani Wild ที่กัมพูชา คอนเซ็ปต์เขาจะมีห้องแค่ประมาณ 15 ห้อง เป็นเต็นท์ทั้งหมด คือลักชัวรี่มาก การที่ลูกค้าไปเที่ยวสักอย่างแล้วจ่ายเงินคืนละแสน เขาคาดหวังประสบการณ์ที่มัน Out of The World ทางโรงแรมจะไปจัดเซ็ตแคมป์ตามที่ต่าง ๆ เพราะว่ามันคือการเข้าไปอยู่ในป่า เขาก็จะมีรถเหมือนเป็น bar truck ตามไปด้วย อดีตมันเป็นรถทหารที่ใช้ในสมัยสงคราม แล้วเขาก็บอกเราให้ทำเป็นตู้อย่างนี้แล้วเปิดมาแบบนี้นะ มันต้องมีที่วางแก้ว คือเราทำได้หมดน่ะ แต่มันคือท้าทายมาก ที่ว่าหนึ่ง รถมันต้องเคลื่อน คุณจะวางแก้วยังไงไม่ให้แก้วแตก น้ำแข็งมันต้องไปยังไงไม่ให้น้ำแข็งมันหก และน้ำทิ้งต้องออกทางไหนให้มันสวย ข้างในต้องกรุผ้าหมด แล้วต้องทำให้ล็อคขวดเหล้าได้ คือมันท้าทายตรงที่พอของมันโหลดของเสร็จ ขับรถขึ้นเขาแบบนี้ แล้วมันไปจอดข้างน้ำตกแล้วเปิดมาทุกอย่างพร้อมเสิร์ฟ อันนี้คือสุดยอดแห่งความท้าทายเลยนะ มันต้องเสิร์ฟทั้งมะกอก มะนาวหั่น และถังแช่แชมเปญ  เราก็เลยสนุกครับ

จริงไหมก่อนที่จะทำเฟอร์นิเจอร์ชิ้นหนึ่งต้องวัดตัวผู้ใช้งาน ยกตัวอย่างเคาน์เตอร์ครัว

ครับ เราต้องรู้หมดสัดส่วนลูกค้าสูงเท่าไร ทำอะไรเท่าไร ถ้าเกิดอย่างครัวคนไทย คนญี่ปุ่นนี่ที่มีความสูง 165 – 172 ซม. เราก็จะรู้ว่าครัวเขาจะสูง 90 ซม. ไม่ได้ บางเคาน์เตอร์ต้อง 80 ซม. ประมาณนี้ คือสัดส่วนมันสำคัญมากเลยนะ ในการที่เขาหั่นผักหั่นอะไร คือทุกอย่างมันจะคล่องตัวมาก คือเวลาเราเข้าไปในครัวที่เรารู้สึกมันหยิบจับอะไรมันก็ลื่นไหลไปหมดเลย ทุกอย่างต้องลงรายละเอียดให้ลึก

แสดงว่าถ้าออกแบบของในบ้านที่มีคนอยู่หลายคนนี่ยิ่งท้าทายมาก 

(หัวเราะ) ก็สนุกครับ แล้วก็มันจะรายละเอียดยิบย่อยที่ตกไม่ได้เพราะว่าครอบครัวหนึ่ง พ่อ แม่ ลูก ลูกอายุเท่าไร ถ้าลูกยังเล็กนี่ก็ต้องห่วงเรื่องมุมโต๊ะ ของแหลมคม ราวกันตก ถ้ามีคนสูงอายุก็อยู่ชั้นข้างล่าง ทุกอย่างที่มันขั้นบันไดต้องลากจนถึงห้องน้ำห้องนอน คือประสบการณ์มันสอนนะครับ ผมว่าของเหล่านี้ไม่ว่าอายุเท่าไรคุณก็จะได้เรียนรู้เกี่ยวกับมนุษย์ตลอดเวลาครับ

นอกจากงานออกแบบแล้ว ได้ยินมาว่าคุณเพชรรักงานซ่อมแซมคืนชีวิตให้แก่เฟอร์นิเจอร์เก่า ที่บางตัวมีอายุมานับ 100 ปี เหตุใดจึงหลงใหลความความคลาสสิกเหล่านี้

การที่ได้ซ่อมเฟอร์นิเจอร์ คือการได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ อย่างเช่นโซฟาที่นั่งอยู่สมัยก่อนเป็นโซฟาขดสปริงก้นหอย ซึ่งการทำขึ้นมามันยากนะไม่ใช่ทำง่ายๆ คือสมัยนี้จะมีโซฟาสปริงคาด ก็คือรุ่นปกติเราใช้สปริงคาดหมดแล้ว แล้วรุ่นเก่าจะเป็นก้นหอยต้องมาผูกทีละอัน เขาวางก้นหอยแล้วก็ผูกเชือกร้อยไป ตัวใยนี่เขาทำจากกากมะพร้าว เพราะฉะนั้นผมถึงได้บอกว่าคือ เวลาแกะของออกมาหนึ่งชิ้นแล้วซ่อมกลับเข้าไปนี่มันสนุก มันได้รู้ว่า อ๋อ ไม้มันเข้ายังไง สมัยก่อนมันไม่ได้มีตะปูลมให้มันยิงง่าย ๆ อย่างนี้นะ มันเข้าลิ้นหมด ฉะนั้นการทำไม้สมัยก่อนมันเป็นศาสตร์และศิลป์เลย แล้วก็เราได้เข้าใจคนสมัยนั้นในมุมมองความคิดว่าเขาทำยังไง แล้วความสวยงามสมัยนั้นมันก็เยอะกว่าจริง ๆ สัดส่วนรูปทรงทุกอย่างมันลงตัวหมด ก็เลยว่าการได้ซ่อมของเก่าคือการเหมือนได้เจอครูน่ะ สำหรับผม

เคยมีไปช่วยซ่อมงานสะสมของคุณน้อย (กฤษดา สุโกศล แคลปป์) ใช่ไหมครับ

ใช่ครับ พี่น้อยคือสุดยอดนักสะสม ผมบอกเลย ของพี่น้อยคือโกดังเก็บของใหญ่กว่าบ้าน แล้วของแต่ละชิ้นเขาคือ พี่น้อยเป็นคนที่ตาถึงแบบสุดจริง ๆ และคาแรคเตอร์ชัด คือที่โรงแรม The Siam พูดเลยว่าคือมิวเซียม ไม่ใช่แค่ของเก่าไปตั้งนะ เป็นมิวเซียมที่ควรค่าแก่การไปชมมาก

ท่ามกลางบรรยากาศของเทรนด์โลกที่ชูเรื่อง Sustainability ในส่วนของงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ คุณเพชรมีความเห็นต่อประเด็นนี้อย่างไรครับ

เรื่อง sustainability มันสำคัญมาก มันเกี่ยวกับทุกคนครับ คือเรากำลังส่งต่อสิ่งใดให้คนรุ่นต่อไปด้วย คือเราไม่ต้องพูดถึงเรื่องใหญ่เลย เราพูดถึงว่าตัวเองก่อนเลยว่าหนึ่ง คุณทิ้งพลาสติกไปกี่อย่างแล้ว ทุกวันนี้ผมหิ้วกระบอกน้ำตลอด เพื่อนบอกเหมือนคนแก่เลย คือ พวกคุณต้องมีความรับผิดชอบน่ะ เพราะฉะนั้นมันไม่ได้เริ่มแค่ชิ้นเฟอร์นิเจอร์ มันเริ่มจากชีวิตคุณใช้ยังไง ไปข้างนอกความรับผิดชอบต่อสังคมเป็นยังไง

คือในฐานะผู้ผลิต sustainable ที่ดีที่สุดคือ ทำอะไรก็แล้วแต่ให้อยู่กับลูกค้าได้ยาวที่สุดเพื่อให้เขาไม่ต้องไปสร้างขยะตรงส่วนอื่น ในฝั่งที่เราผลิตก็ต้องผลิตสิ่งที่ดีที่สุด คุณภาพที่ทนที่สุด ไม่ต้องให้เขาต้องเปลี่ยนบ่อย สีก็ใช้ให้มันน้อยหน่อย เพราะเมื่อมันลอกแล้วมันก็ยังเป็นสีแบบ finishing ธรรมชาติ คือเราก็เลือกอย่างนี้ พวกนี้ก็เป็นหนังดิบ ไม่ได้ฟอก ก็คือ sustainable ในทางของเรา ในคีย์เลย ผมจะไม่ค่อยซื้อของใหม่ถ้ามันไม่ได้จำเป็นจริง ๆ ถึงได้ชอบซื้อของเก่า เพราะว่าเราไม่ได้สร้างขยะเพิ่ม จานก็ใช้จานเก่า โต๊ะก็ซื้อโต๊ะเก่า เสื้อก็ซื้อเสื้อมือสอง

ถ้าพูดถึงเอกลักษณ์ในงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ คุณเพชรคิดว่าอะไรที่เป็นสิ่งที่สะท้อนตัวตนออกมาได้ดีที่สุดในชิ้นงานนั้น ๆ ที่คุณเพชรใส่ไว้

ความสนุกครับ การมิกซ์สิ่งของในสิ่งที่ไม่คาดคิดว่ามันจะมีอยู่ร่วมกันได้ คือผมจะเป็นคนชอบของเก่า แต่ชอบของเก่าที่มันมีคาแรคเตอร์ของโลกใหม่ ถ้าผมจะซื้องานศิลปะเพ้นท์จีนสักชิ้นอย่างโถจีนสักใบหนึ่ง ผมจะเลือกโถจีนที่มันเป็นทรงกราฟิก เพราะว่าจริง ๆ แล้วทุกอย่างมีวงโคจรของมัน ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า ทรงผม เฟอร์นิเจอร์ ทุกอย่าง มันเป็นแค่เทรนด์ช่วงหนึ่ง ผมเลยชอบของเก่าที่มันมีเอกลักษณ์ที่มันร่วมสมัยกับของสมัยใหม่ ถ้าเกิดว่าลงไปในชิ้นงานเฟอร์นิเจอร์ของผมแล้ว ผมชอบมิกซ์งานอย่างเช่น โต๊ะเก่าอย่างนี้ ขาโต๊ะเป็นของเก่าและผมมาทำไม้ท็อปใหม่ ขัดใหม่ หรือไม่ก็ม้าเก่า (เก้าอี้ทรงม้า) ผมก็หุ้มหนังแกะกลับใหม่ แล้วก็อย่างของที่มันไม่ควรคิดว่าจะเป็นแบบนี้ ผมก็อาจจะทาสีชมพู คือลักษณะการคอนทราสต์งานของผม ให้มันเป็นลวดลายเล็ก ๆ ติดไป

ไม่คอนทราสต์ด้วยตัวสีก็คอนทราสต์ด้วยอายุวัสดุที่ใช้

ใช่ครับ กับความใหม่ของแพทเทิร์น เราชอบมิกซ์ของเก่าสุดกับของใหม่สุดลงมาด้วยกันในตัวชิ้นงานเพื่อให้เกิดเป็นคาแรคเตอร์ของความสนุกครับ แล้วก็จุดที่สำคัญของผมคือ ของทุกอย่างสวยอย่างเดียวไม่ได้ ต้องใช้งานได้ดีด้วย เพราะฉะนั้นของสวยทุกอย่างของผมมันต้องตอบโจทย์เรื่องฟังก์ชัน สุดท้ายแล้วหลักการดีไซน์ของผมที่สำคัญที่สุดคือ Form Follows Function มันต้องฟังก์ชันให้ได้ก่อน แล้วค่อยสวย

Related Stories

Art & Design
HOT SEATS PART 2: THE FORTUITOUS BEAUTY OF CHARLES EAMES’ CHAIRS
คู่รักนักออกแบบชาวอเมริกันที่มีใจรักในการทดลอง กับตำนานแชร์ดีไซเนอร์ที่โด่งดังที่สุดคนหนึ่งในยุค 40’s
Read More
Art & Design
HOT SEATS PART 1: HANS J. WEGNER AND HIS ICONIC CHAIRS WE LOVE
จากช่างทำตู้ไม้ในเมืองเล็กๆ ของเดนมาร์ก สู่ตำนานนักออกแบบเก้าอี้ที่ทั้งโลกยอมรับ
Read More
A living room with Nordic interior design
Art & Design
THE CHARM OF NORDIC INTERIOR
หัวใจของการตกแต่งที่รับต่อธรรมชาติ จิตวิญญาณที่สัมผัสได้จากวัฒนธรรมนอร์ดิก
Read More
©️ 2021 W Trading Co., Ltd.