Paul Newman wearing Oxford Cloth Button Down Shirt

The Style Guide

THE OXFORD CLOTH BUTTON DOWN SHIRT

12 July 2015

Nath Suriyachantananont, Editor-In-Chief, W. MINISTRY

ไอเทมชิ้นอมตะที่ครองตำแหน่งเสื้อที่สำคัญที่สุดในตู้เสื้อผ้าของผู้ชายมาเกือบร้อยปี

เสื้อเชิ้ตอ็อกซ์ฟอร์ดปกกลัดกระดุมหรือ Oxford Cloth Button Down Shirt ครองตำแหน่งเสื้อที่สำคัญที่สุดในตู้เสื้อผ้าของผู้ชายมาเกือบร้อยปีมาแล้ว ทำไม “OCBD” จึงเป็นสไตล์ที่ไม่มีวันหมดอายุ เป็นเสื้อเชิ้ตแสนธรรมดาแต่กลับขาดไม่ได้ และเป็นเสื้อไม่กี่แบบที่ทำหน้าที่ “เชิ้ตตัวเก่ง” ได้ตลอดชั่วชีวิตหนึ่งของผู้ชาย

ความสารพัดประโยชน์คือหัวใจของเสื้อเชิ้ต OCBD จะเป็นห้องเรียน ห้องประชุม จะฝนตก แดดออก วันธรรมดาหรือวันหยุด สวมตัวเดียวคู่กับกางเกง คู่กับแจ็คเก็ตหรือสูท รีดเนี้ยบกริบหรือปล่อยยับๆย่นๆ ทุกทางให้การใช้งานและเสน่ห์ที่หาไม่ได้ในเชิ้ตแบบอื่นๆ นี่คือความพิเศษของเสื้อเชิ้ตชนิดนี้ วันนี้เราเปิดพื้นที่ให้กับเรื่องราวของเสื้อเชิ้ตที่เป็นนิยามของความยอดเยี่ยมทั้งหลาย ความรู้ การศึกษา กาลเทศะ ความน่าเชื่อถือ ภาพลักษณ์ที่เป็นเลิศ และความสร้างสรรค์อันเป็นอิสระ

Oxford Cloth Button Down Shirt

The Origin

ย้อนไปในปี 1896 ครั้งที่ John E. Brooks (หลายชายของผู้ก่อตั้ง Brooks Brothers) ได้ไปชมการแข่งขันโปโลที่ประเทศอังกฤษ เขาสังเกตเห็นว่าเสื้อแข่งของผู้เล่นจะมีกระดุมบริเวณปลายแหลมของปกเสื้อเพื่อป้องกันปกกระพือขึ้นลงปะทะใบหน้าขณะเคลื่อนไหวระหว่างแข่งขัน จึงนำเอาเทคนิคนี้เข้ามาสู่อเมริกาแล้วประยุกต์ใช้กับเสื้อเชิ้ต ซึ่งในสมัยนั้นผู้ชายยังต้องใช้ Collar Pin ในการยึดปกให้อยู่กับที่หรือนิยมเสื้อแบบถอดปกได้มากกว่า การนำกระดุมกลัดปกเสื้อหรือ Button-Down มาใช้จึงถือเป็นตัวเลือกที่ใช้งานได้เหมาะเจาะเป็นที่สุด

Brooks Brothers Oxford Cloth Button Down Shirt

เสื้อต้นแบบที่ว่านี้ถูกตั้งชื่อว่า Polo Shirt (เพราะเป็นการประยุกต์จากเสื้อที่ใช้ในการแข่งขันกีฬาโปโล) และไม่นานหลังจากนั้นก็ถูกใช้กับผ้าฝ้ายสีขาวเนื้อหนานุ่มที่เรียกว่า “อ็อกซ์ฟอร์ด” เสื้อเชิ้ตอันเป็นตัวแทนของอเมริกันชนจึงถือกำเนิดขึ้น โดยในยุคแรกสุด Brooks Brothers ผลิต OCBD มาในรูปแบบเสื้อเชิ้ตที่คล้ายกับเสื้อ Pullover แขนยาว ต่อมาจึงพัฒนาเป็นแบบเปิดด้านหน้าได้หมดเหมือนเสื้อโค้ท เรียกว่า Coat Style  ซึ่งมี 5 กระดุม และจึงเพิ่มเป็น 6 กระดุมในที่สุดช่วงปลายทศวรรษที่ 1940’s โดยกระเป๋าเสื้อยังไม่ปรากฏให้เห็นจนกระทั่งช่วงทศวรรษที่ 1960’s ซึ่งนี่คือรูปแบบของ OCBD ที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน (กระดุมด้านหน้าเพิ่มขึ้นเป็น 7 เม็ดในช่วงทศวรรษ 1990’s เมื่อเริ่มมีเสียงของลูกค้าเข้ามาเกี่ยวกับการหดตัวขึ้นของเสื้อ)

Oxford Cloth Button Down Shirt
ภาพโฆษณาเสื้อเชิ้ต OCBD จาก Brooks Brothers ในสมัยที่แบรนด์เฟื่องฟูถึงขีดสุด

Gant Oxford Cloth Button Down Shirt
บริษัทคู่แข่งสำคัญในเวลานั้นคือ GANT ซึ่งตีตลาดฝั่งตะวันออกของอเมริกาได้ดีเช่นกัน

The Golden Era

เพราะประโยชน์ในแง่การใช้งานที่หลากหลายมากกว่าเสื้อชนิดอื่น ความนิยมของเสื้อเชิ้ต OCBD ค่อยๆเพิ่มมากขึ้นจนกลายเป็นเสื้อตัวหลักสำหรับสุภาพบุรุษแห่งรั้วมหาวิทยาลัยฝั่งตะวันออกเกือบทั้งหมดของสหรัฐอเมริกาในปีค.ศ. 1915 และขยายวงกว้างไปไกลถึงอีกฟากของประเทศในช่วงกลางศตวรรษ

Oxford Cloth Button Down Shirt
Image: Take Ivy

แต่ไม่มียุคสมัยใดที่จะสะกดความเป็นอเมริกันคลาสสิกสไตล์ได้ชัดถ้อยชัดคำไปกว่ายุคทองแห่งไอวี ลีก ในช่วง 1960’s เสื้อ OCBD ได้ขยับจากการเป็นเสื้อสามัญสำหรับบุรุษขึ้นมาเป็นสัญลักษณ์ของไอวี สไตล์ เสมือนเครื่องแบบที่ได้รับการย่อมรับโดยทั่วกัน ตัวแทนของสุภาพชนและผู้มีความรู้คู่จิตวิญญาณแบบอเมริกัน เสื้อเชิ้ต OCBD ได้สร้างบรรทัดฐานถาวรให้กับการแต่งกายของผู้ชาย เป็นเสื้อที่ร่วมในเส้นทางชีวิตเดียวกันกับเจ้าของ ตั้งแต่วัยเรียน วัยทำงาน จนไปถึงช่วงบั้นปลาย เรามักเห็นภาพของชายหนุ่มในเสื้อ OCBD ตัวยับย่น หรือภาพของชายวัยกลางคนที่สวมมันอย่างภูมิฐานคู่กับเนคไทและแจ็คเก็ตสูท หรือแม้กระทั่งภาพชายในวัยชราที่ยิ่งดูคุ้นเคยกับเสื้อของเขาประหนึ่งผิวหนังชั้นที่สอง

Oxford Cloth Button Down Shirt

The Style Icons

เสื้อเชิ้ต OCBD พิสูจน์ความเป็นสไตล์ที่อมตะจนกระจ่าง ห่างไกลจากข้อจำกัดเรื่องเทรนด์หรือแฟชั่น เป็น “เสื้อตัวสำคัญ” ที่ได้รับความไว้วางใจตั้งแต่สามัญชนจนไปถึงบุคคลสำคัญและผู้นำประเทศ ตำนานผู้ล่วงลับเหล่านี้เป็นแบบอย่างสุดคลาสสิคของการพาเสื้อเชิ้ตรูปลักษณ์แสนเรียบง่ายตัวนี้ไปถึงจุดที่ดูดีชนิดไร้ที่ติ

The Collar Roll

สงสัยหรือไม่ว่าทำไมเสื้อเชิ้ต OCBD ที่สุภาพบุรุษไอคอนเหล่านี้ใส่ในภาพจึงสวยงามและสมบูรณ์แบบกว่าที่เราเคยเห็นจากที่ไหนๆ คำอธิบายส่วนใหญ่เป็นเรื่องของปกเสื้อ อันเป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดของเสื้อ OCBD จุดสังเกตหลักอยู่ที่การม้วนโค้งของปกเสื้อหรือที่เรียกว่า Collar Roll ซึ่งม้วนโค้งด้วยองศาที่พอดิบพอดี ส่วนนี้เป็นเรื่องของรายละเอียดที่ควรสังเกตเป็นอย่างแรกเวลาพิจารณาซื้อ โดยปกเสื้อเชิ้ตจะโรลสวยหรือไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยทั้งด้านนอกจนไปถึงด้านในตัวปก เช่น ขนาดของปลายปก (Collar tips) องศาความแหลม ตำแหน่งของกระดุมเล็กที่ยึดปก จนไปถึงการใช้วัสดุแทรกด้านในผ้าของปกเสื้อ (Interlining) ซึ่งยิ่งมากยิ่งส่งผลให้ปกเสื้อแข็ง ดูไม่เป็นธรรมชาติ

Fred Astaire and Paul McCartney wearing Oxford Cloth Button Down Shirts
Fred Astaire และ Paul McCartney กับตัวอย่างที่เยี่ยมยอดของปกเสื้อแบบ Soft Roll

ข้อได้เปรียบของการม้วนโค้งที่ลงตัวแบบ Soft Roll ของปกเสื้อนอกจากเรื่องความสวยงามแล้ว ยังช่วยทำให้ใส่สบาย ไม่ดูทื่อขณะเคลื่อนไหว “ปกเสื้อ 3 นิ้วครึ่ง” อันเลื่องชื่อที่ Brooks Brothers เป็นผู้ริเริ่มในเสื้อเชิ้ต OCBD ยังคงเป็นสูตรลับที่แบรนด์ใช้กระทั่งทุกวันนี้ แตกต่างเพียงในปัจจุบันมีการใช้ Interlining ชั้นบางกับปกเสื้อ จุดประสงค์เพื่อให้ปกตั้งอยู่ตัวยิ่งขึ้น การหาจุดสมดุลของโรลปกเสื้อเป็นเทคนิคที่ฟังดูเหมือนง่าย แต่หลายแบรนด์มาตกม้าตายก็ตรงด่านนี้ พิสูจน์ด้วยตัวเองโดยการชำแหละปกเสื้อ OCBD สมัยนี้สักตัว ส่วนใหญ่จะพบว่ามีชั้นแผ่นเคมีแทรกอยู่ในปกเสื้อไม่มากก็น้อย ทำให้การหาเชิ้ตที่มี Collar roll สวยปราศจาก Interlining เหมือนสมัย 50 ปีที่แล้วนั้นเป็นเรื่องยากยิ่ง

Modern Interpretation

ดีไซเนอร์สัญชาติอเมริกันทั้งหลายล้วนมี OCBD เป็นเมนูโปรด นอกจากจะเป็นสิ่งที่เข้าใจได้ในทันทีการันตีความคลาสสิคแล้ว ในความเรียบของเชิ้ตประเภทนี้ยังทิ้งพื้นที่ให้เล่นแร่แปรธาตุกันอย่างอิสระอีกด้วย ในขณะที่แบรนด์เลือดไอวีเข้มข้นจะยึด OCBD ในแบบดั้งเดิมโดยเฉพาะเรื่องของฟิตติ้งที่คลาสสิคไม่เน้นเข้ารูป หรือที่เรียกว่า Traditional Fit ยังคงมีแบรนด์อื่นในตลาดอีกนับไม่ถ้วนที่ผลิต OCBD ที่เข้ารูปยิ่งขึ้น ค่อนไปทางสมัยนิยม บ้างตัดทอนความยาวของตัวเสื้อเพื่อการใส่ออกนอกกางเกงในลักษณะลำลอง บ้างลดความสูงของปกลงเพื่อลุคที่ดูรีแลกซ์ขึ้น บ้างปรับเปลี่ยนฮาร์ดแวร์และรายละเอียดปลีกย่อยเพื่อฝังความแตกต่างเข้าไป แต่ไม่ว่าความสร้างสรรค์จะพาบรรดาแบรนด์เสื้อผ้าไปไกลสักแค่ไหน เสื้อเชิ้ต OCBD ทุกตัวต่างมีโครงสร้างที่มาจากรากฐานเดียวกัน และก็ไม่มีทีท่าว่าจะมีเสื้อเชิ้ตตัวไหนมาแทนที่ได้เลย

Oxford Cloth Button Down Shirt
©️ 2022 W Trading Co., Ltd.